Dự án kéo dài hơn 15 năm, nhiều thủ tục chưa hoàn tất
Thanh tra TP Đà Nẵng vừa công bố kết luận về việc chấp hành chính sách, pháp luật tại dự án Vệt sử dụng đất 50 m đường Nguyễn Tất Thành nối dài, đoạn từ Quốc lộ 1A đến hết ranh giới dự án Golden Hills City. Dự án do Công ty CP Trung Nam làm chủ đầu tư, có diện tích quy hoạch gần 295.000 m², tổng mức đầu tư hơn 442 tỷ đồng.
Theo kết luận thanh tra, dự án được triển khai từ năm 2011, góp phần chỉnh trang cảnh quan đô thị khu vực Tây Bắc Đà Nẵng, bổ sung quỹ đất tái định cư và từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc tuyến đường Nguyễn Tất Thành nối dài. Tuy nhiên, sau hơn 15 năm, dự án vẫn chưa hoàn thành toàn bộ các hạng mục và còn tồn tại nhiều vướng mắc về thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng cũng như nghĩa vụ tài chính.
Đáng chú ý, quá trình thanh tra cho thấy trách nhiệm không chỉ thuộc về chủ đầu tư mà còn liên quan đến một số cơ quan quản lý nhà nước trong việc tham mưu, kiểm tra và ban hành các văn bản liên quan đến dự án.
Về thủ tục đầu tư, Thanh tra Đà Nẵng xác định dự án không thực hiện thủ tục lựa chọn chủ đầu tư, không có quyết định cho phép đầu tư mà chỉ được giao tiếp tục thực hiện thông qua công văn. Cách thức này chưa bảo đảm trình tự, thủ tục theo Nghị định 02/2006/NĐ-CP ngày 5/1/2006 của Chính phủ.
Kết luận thanh tra xác định trách nhiệm đối với thiếu sót này thuộc Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, Công ty CP Trung Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Trong lĩnh vực quy hoạch, việc lập và tham mưu phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 giai đoạn 2011-2013 chưa phù hợp với quy hoạch chung đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời chưa bảo đảm quy định tại khoản 4 Điều 26 Luật quy hoạch đô thị năm 2009.
Một vấn đề khác được chỉ ra là quá trình lập, điều chỉnh quy hoạch chưa xem xét xác định, bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội theo quy định. Trách nhiệm liên quan được xác định thuộc Sở Xây dựng, Công ty CP Trung Nam cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Giao đất và nghĩa vụ tài chính còn nhiều vướng mắc
Đối với công tác giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, kết luận thanh tra chỉ ra một số hạn chế đáng chú ý. Trong đó, việc giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư chưa bảo đảm quy định của Luật Đất đai năm 2003.
Bên cạnh đó, quyết định giao đất được ban hành khi chưa có quyết định cho phép đầu tư hoặc chủ trương đầu tư của cơ quan có thẩm quyền; việc giao đất cũng chưa đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt theo quy định pháp luật tại thời điểm thực hiện.
Thanh tra Đà Nẵng xác định trách nhiệm đối với những thiếu sót này thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trước đây là Sở Tài nguyên và Môi trường, cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.
Về nghĩa vụ tài chính, dự án chưa được xác định lại kịp thời theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 76/2014/TT-BTC. Theo giải trình của cơ quan chuyên môn được nêu trong kết luận, việc chưa xác định lại nghĩa vụ tài chính xuất phát từ tình trạng dự án chưa hoàn tất các thủ tục về đầu tư, điều chỉnh quy hoạch chi tiết và điều chỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất. Vì vậy, cơ quan chức năng chưa có đủ cơ sở xác định các nghĩa vụ tài chính phát sinh.
Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng cũng chưa hoàn thành dứt điểm. Dù dự án được triển khai từ năm 2011, đến nay vẫn còn trường hợp chưa bàn giao mặt bằng hoặc chưa thống nhất phương án bồi thường. Trách nhiệm đối với nội dung này thuộc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Bên cạnh những tồn tại, Thanh tra Đà Nẵng ghi nhận dự án đã mang lại một số kết quả thực tế. Nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật đã được đưa vào khai thác, sử dụng; chủ đầu tư cũng đã xây dựng, bàn giao cho thành phố các công trình gồm trụ sở UBND, công an và trạm y tế phường Hòa Hiệp Nam cũ. Ngoài ra, 139 lô đất tái định cư đã được bàn giao để phục vụ nhu cầu của địa phương.
Một phần sản phẩm của dự án đã được chuyển nhượng cho người dân xây dựng nhà ở, góp phần hình thành khu dân cư ổn định. Hạ tầng kỹ thuật của dự án được ghi nhận đã hoàn thành khoảng 95%, song các hạng mục dân cư, thương mại và xã hội vẫn còn dang dở.
Theo thông tin về quy mô dự án, khu đất có 826 lô đất chia lô, trong đó 199 lô được phép chuyển nhượng, 148 lô dành cho tái định cư và 18 lô đất thương mại dịch vụ. Những con số này cho thấy dự án có quy mô đáng kể, đồng thời đặt ra yêu cầu phải xử lý dứt điểm các vấn đề pháp lý còn tồn tại để tránh tiếp tục kéo dài tình trạng dang dở.
Từ kết quả thanh tra, cơ quan này cho rằng dự án có cơ sở để xem xét áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài theo Nghị quyết 170/2024/QH15 và Nghị quyết 29/2026/QH16.
Thanh tra Đà Nẵng kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành liên quan và Công ty CP Trung Nam phối hợp rà soát, xử lý những vướng mắc, đồng thời thực hiện đầy đủ các kiến nghị trong kết luận thanh tra. Sở Tài chính được đề xuất chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các cơ quan liên quan tham mưu phương án xử lý theo các nghị quyết, nghị định có liên quan và quy định pháp luật hiện hành.
Các đơn vị liên quan cũng được yêu cầu tổ chức kiểm điểm, chấn chỉnh, rút kinh nghiệm đối với những thiếu sót đã được chỉ ra; báo cáo kế hoạch và kết quả thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ” để UBND thành phố theo dõi, giám sát.
Việc tháo gỡ cho dự án cần đi cùng yêu cầu hoàn thiện thủ tục pháp lý, xác định đầy đủ nghĩa vụ tài chính và giải quyết quyền lợi chính đáng của người dân bị ảnh hưởng. Đây là những yếu tố quan trọng để dự án có thể tiếp tục triển khai, đồng thời bảo đảm việc xử lý các tồn tại tuân thủ quy định pháp luật, không làm phát sinh thêm rủi ro trong quản lý đất đai và đầu tư đô thị.
Lê Hiếu
