Giá dầu thế giới giảm mạnh: Doanh nghiệp Việt hưởng lợi gì, ai sẽ chịu áp lực?

Thị trường hàng hóa thế giới vừa trải qua một tuần giao dịch nhiều biến động khi giá dầu liên tục điều chỉnh giảm do lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông tạm thời lắng xuống. Những tín hiệu mềm hơn trong quan hệ Mỹ - Iran khiến tâm lý đầu cơ trên thị trường năng lượng hạ nhiệt đáng kể, kéo giá dầu Brent và WTI đồng loạt đi xuống.

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), nhóm năng lượng giảm gần 5% trong tuần giao dịch 19-23/5, trở thành nhóm gây áp lực lớn nhất lên chỉ số MXV-Index. Kết tuần, dầu WTI lùi về quanh 96,6 USD/thùng, còn dầu Brent chốt ở mức hơn 103 USD/thùng.

Dù đây chưa phải mức giảm gây “sốc” với thị trường, nhưng cũng đủ tạo ra những tác động đáng chú ý đối với doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam.

Doanh nghiệp vận tải, sản xuất được “thở nhẹ”

Với nhiều doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là nhóm sử dụng nhiều nhiên liệu, giá dầu giảm gần như là một tín hiệu tích cực xuất hiện đúng lúc.

Chi phí xăng dầu hiện vẫn là gánh nặng lớn đối với: doanh nghiệp vận tải, logistics, hàng không, thủy sản, sản xuất công nghiệp, vật liệu xây dựng.

Khi giá dầu thế giới giảm, giá nhiên liệu trong nước thường có độ trễ nhất định nhưng xu hướng chung vẫn là hạ nhiệt. Điều này giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí đầu vào, cải thiện biên lợi nhuận và dễ cân đối dòng tiền hơn.

Trong bối cảnh sức mua thị trường chưa phục hồi hoàn toàn, nhiều doanh nghiệp đang ưu tiên giữ ổn định chi phí thay vì mở rộng đầu tư. Vì vậy, việc giá năng lượng giảm được xem như một “khoảng nghỉ” cần thiết sau thời gian dài chịu áp lực lạm phát và chi phí vận hành cao.

Ngành hàng không và logistics là hai lĩnh vực được dự báo hưởng lợi khá rõ nếu mặt bằng giá dầu tiếp tục duy trì ở vùng thấp hơn trong thời gian tới. Với các hãng bay, nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu chi phí khai thác. Còn với doanh nghiệp logistics, chi phí vận tải giảm sẽ hỗ trợ khả năng cạnh tranh, đặc biệt trong hoạt động xuất khẩu.

Áp lực lạm phát có dấu hiệu dịu xuống

Một tác động quan trọng khác của việc giá dầu giảm là hỗ trợ kiểm soát lạm phát. Ở Việt Nam, biến động giá xăng dầu gần như luôn ảnh hưởng trực tiếp tới mặt bằng giá cả hàng hóa và chi phí tiêu dùng. Khi giá nhiên liệu hạ nhiệt, áp lực tăng giá vận chuyển và sản xuất cũng giảm theo.

Điều này tạo thêm dư địa cho công tác điều hành kinh tế vĩ mô, nhất là trong bối cảnh Chính phủ vẫn đang ưu tiên mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và kích cầu tiêu dùng nội địa.

Không chỉ doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng được hưởng lợi gián tiếp khi chi phí sinh hoạt và giá hàng hóa có thể ổn định hơn nếu xu hướng giá dầu giảm kéo dài.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng thị trường dầu hiện vẫn rất nhạy cảm với các yếu tố địa chính trị. Chỉ cần xuất hiện biến động mới tại Trung Đông hoặc căng thẳng quanh eo biển Hormuz leo thang trở lại, giá dầu hoàn toàn có thể đảo chiều tăng mạnh.

Nhóm dầu khí đối mặt áp lực lợi nhuận

Trong khi nhiều ngành nghề hưởng lợi, các doanh nghiệp dầu khí lại không tránh khỏi áp lực nhất định.

Giá dầu giảm thường tác động trực tiếp tới kỳ vọng doanh thu và lợi nhuận của nhóm: khai thác dầu khí, dịch vụ kỹ thuật dầu khí, doanh nghiệp thượng nguồn, các dự án năng lượng có chi phí đầu tư lớn.

Thực tế, cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán thường phản ứng khá nhạy với biến động giá dầu Brent. Khi giá dầu điều chỉnh, tâm lý thận trọng cũng xuất hiện nhanh hơn ở nhóm nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu năng lượng.

Dù vậy, mức giá hiện nay vẫn chưa phải vùng quá thấp đối với ngành dầu khí. Nhiều chuyên gia cho rằng tác động hiện mới dừng ở mức điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận, chưa tạo ra áp lực lớn như giai đoạn giá dầu lao dốc trước đây.

Thị trường ngô và ngành chăn nuôi hưởng lợi

Không chỉ dầu mỏ, thị trường nông sản thế giới tuần qua cũng ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý. Giá ngô trên sàn CBOT phục hồi trở lại nhờ kỳ vọng nhu cầu tiêu thụ tăng và các chính sách hỗ trợ nhiên liệu sinh học tại Mỹ.

Đối với Việt Nam, đây là tín hiệu khá tích cực cho ngành chăn nuôi và sản xuất thức ăn chăn nuôi. Hiện Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu như ngô và đậu tương. Việc nguồn cung thế giới dồi dào, cùng lượng ngô nhập khẩu tăng mạnh trở lại, giúp thị trường nội địa ổn định hơn về giá.

Theo doanh nghiệp trong ngành, lượng ngô nhập khẩu về Việt Nam trong tháng 5 và tháng 6 đang tăng khá mạnh, trong đó có nguồn hàng từ Ấn Độ quay trở lại sau thời gian gián đoạn.

Điều này góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào cho các nhà máy thức ăn chăn nuôi, qua đó hỗ trợ ngành heo, gia cầm và thủy sản cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều biến động

Dù xu hướng hiện tại đang nghiêng về chiều hướng tích cực cho kinh tế Việt Nam, nhưng rủi ro từ thị trường hàng hóa toàn cầu vẫn chưa biến mất.

Đàm phán Mỹ - Iran, chính sách sản lượng của OPEC+, tồn kho dầu Mỹ hay căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông vẫn là những biến số có thể khiến giá năng lượng đảo chiều bất cứ lúc nào.

Vì vậy, nhiều doanh nghiệp trong nước hiện vẫn duy trì tâm lý thận trọng, đặc biệt là nhóm nhập khẩu nguyên liệu và doanh nghiệp sản xuất phụ thuộc lớn vào chi phí nhiên liệu.

Trong ngắn hạn, giá dầu giảm giúp thị trường “dễ thở” hơn. Nhưng về dài hạn, khả năng thích ứng với biến động hàng hóa toàn cầu mới là yếu tố quyết định sức chống chịu của doanh nghiệp Việt.

Lê Hiếu