Thị trường trái phiếu Chính phủ trong tháng 3/2026 ghi nhận những tín hiệu tương đối tích cực, cả ở kênh phát hành sơ cấp lẫn giao dịch thứ cấp. Dù quy mô huy động chưa thực sự bứt phá, nhưng diễn biến lãi suất và thanh khoản cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn khá ổn định, thậm chí có phần chủ động hơn so với giai đoạn đầu năm.
Theo số liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), trong tháng 3, Kho bạc Nhà nước đã tổ chức 16 phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ, qua đó huy động được 19.560 tỷ đồng. Con số này giúp tổng giá trị phát hành lũy kế từ đầu năm đạt 80.101 tỷ đồng, tương đương 73% kế hoạch quý I và khoảng 16% kế hoạch cả năm.
Nhìn vào cơ cấu kỳ hạn, Kho bạc tiếp tục duy trì chiến lược phát hành trải dài từ 5 năm đến 30 năm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy dòng tiền vẫn tập trung vào các kỳ hạn trung bình. Cụ thể, chỉ có trái phiếu kỳ hạn 5 năm, 10 năm và 15 năm ghi nhận kết quả trúng thầu, trong khi các kỳ hạn dài hơn chưa thực sự thu hút được nhà đầu tư.
Một điểm đáng chú ý trong tháng là mặt bằng lãi suất trúng thầu đã có sự điều chỉnh tăng nhẹ. So với cuối tháng trước, lãi suất tăng từ 2 đến 10 điểm cơ bản, đưa mức lãi suất trúng thầu của các kỳ hạn 5 năm, 10 năm và 15 năm lần lượt lên 3,6%/năm, 4,11%/năm và 4,2%/năm. Diễn biến này phần nào phản ánh áp lực từ môi trường lãi suất chung, đồng thời cho thấy nhà đầu tư đang yêu cầu mức sinh lời cao hơn để bù đắp rủi ro.
Ở chiều ngược lại, thị trường thứ cấp lại mang đến bức tranh sôi động hơn. Tổng giá trị niêm yết trái phiếu Chính phủ tính đến cuối tháng đạt hơn 2,62 triệu tỷ đồng, tăng nhẹ 0,75% so với tháng trước. Tuy nhiên, điểm nhấn thực sự nằm ở thanh khoản.
Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên đạt 17.129 tỷ đồng, tăng gần 15%. Đây là mức cải thiện khá rõ, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vẫn đang dò tìm xu hướng lãi suất. Điều này cho thấy nhu cầu mua bán, tái cơ cấu danh mục của các tổ chức đầu tư vẫn diễn ra đều đặn.
Xét về cơ cấu giao dịch, các giao dịch mua bán đứt đoạn (outright) tiếp tục chiếm ưu thế với tỷ trọng gần 74%. Trong khi đó, giao dịch repo – tức mua bán có cam kết mua lại – chiếm hơn 26%. Cơ cấu này cho thấy thị trường vẫn nghiêng về các giao dịch thực, thay vì chỉ mang tính chất ngắn hạn hoặc phục vụ nhu cầu thanh khoản tức thời.
Một điểm đáng lưu ý khác là sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài. Dù tỷ trọng vẫn còn khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 5,03% tổng giá trị giao dịch, nhưng khối này đã quay lại mua ròng nhẹ, với giá trị khoảng 33 tỷ đồng. Đây có thể xem là tín hiệu tích cực trong bối cảnh dòng vốn ngoại vẫn khá thận trọng với thị trường tài chính khu vực.
Về kỳ hạn giao dịch, các trái phiếu từ 7 đến 10 năm, 10 năm và 20 năm là những mã được trao tay nhiều nhất trên thị trường thứ cấp. Điều này phản ánh xu hướng ưa chuộng các tài sản có thời hạn trung bình – nơi cân bằng giữa lợi suất và rủi ro lãi suất.
Tổng thể, bức tranh thị trường trái phiếu Chính phủ trong tháng 3 cho thấy sự ổn định tương đối, dù chưa có yếu tố đột biến. Việc lãi suất nhích lên có thể tạo áp lực nhất định lên chi phí huy động của Kho bạc trong thời gian tới, nhưng đồng thời cũng giúp thị trường trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều biến số, đặc biệt là áp lực lạm phát và xu hướng điều hành lãi suất, thị trường trái phiếu nhiều khả năng sẽ tiếp tục vận động theo hướng thận trọng. Tuy nhiên, với vai trò là kênh huy động vốn chủ lực của Chính phủ, cùng nền tảng thanh khoản ổn định, đây vẫn sẽ là một trong những thị trường giữ được nhịp tăng trưởng đều trong năm 2026.
Lê Hiếu
