Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động, với tâm điểm tiếp tục dồn vào nhóm năng lượng. Lực mua mạnh đã kéo chỉ số MXV-Index nhóm năng lượng tăng tới 6,57%, lên 4.632 điểm – mức tăng đủ lớn để dẫn dắt toàn thị trường đi lên. Nhờ đó, MXV-Index chung cũng tăng 1,28%, chạm 2.850 điểm, cao nhất kể từ giữa tháng 3.
Điểm đáng chú ý là đà tăng này không đến từ yếu tố kỹ thuật đơn thuần, mà phản ánh rõ tâm lý lo ngại của thị trường trước các rủi ro địa chính trị đang leo thang.
Giá dầu trong phiên ghi nhận mức tăng mạnh hiếm thấy. Dầu WTI bật tăng hơn 11,4%, lên 111,54 USD/thùng – vùng giá cao nhất kể từ giữa năm 2022. Trong khi đó, dầu Brent cũng vượt mốc 109 USD/thùng. Một chi tiết đáng chú ý là WTI lần đầu tiên sau gần một năm đóng cửa cao hơn Brent, cho thấy sự xáo trộn nhất định trong cấu trúc giá dầu toàn cầu.
Động lực chính phía sau đà tăng này đến từ những phát biểu mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến tình hình Trung Đông. Trái với kỳ vọng trước đó về khả năng hạ nhiệt xung đột, ông cho biết các hoạt động quân sự tại Iran sẽ còn tiếp tục và chưa có mốc thời gian cụ thể để kết thúc.
Thông tin này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng, đặc biệt tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Khi rủi ro nguồn cung tăng lên, giá dầu gần như phản ứng ngay lập tức.
Tuy nhiên, thị trường cũng xuất hiện một vài yếu tố “hãm phanh”. Iran được cho là đang phối hợp với Oman để xây dựng cơ chế giám sát giao thông qua eo biển Hormuz. Dù thông tin này phần nào giúp giảm bớt lo ngại, nhưng tác động thực tế vẫn còn bỏ ngỏ, bởi còn phụ thuộc vào phản ứng của các quốc gia sản xuất dầu lớn trong khu vực như Saudi Arabia hay UAE.
Ở một góc nhìn dài hơn, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra cảnh báo đáng chú ý: ngay cả khi xung đột sớm kết thúc, việc khôi phục hoàn toàn dòng chảy năng lượng qua Hormuz cũng không thể diễn ra trong “một sớm một chiều”. Nhiều cơ sở hạ tầng tại Trung Đông đã bị hư hại và cần thời gian dài để sửa chữa. Điều này đồng nghĩa với việc rủi ro nguồn cung có thể còn kéo dài, tiếp tục hỗ trợ giá dầu trong trung hạn.
Trái ngược với sự “nóng lên” của năng lượng, thị trường kim loại quý lại có một phiên điều chỉnh rõ rệt. Áp lực bán quay trở lại khiến 9/10 mặt hàng kim loại đồng loạt giảm giá.
Bạc là trường hợp tiêu biểu. Sau chuỗi 4 phiên tăng liên tiếp, giá bạc COMEX đã đảo chiều mạnh, mất mốc 76 USD/ounce vừa thiết lập. Hợp đồng kỳ hạn tháng 5 giảm hơn 4% chỉ trong một phiên, xuống còn 72,92 USD/ounce.
Nguyên nhân chính không nằm ở yếu tố cung – cầu vật chất, mà đến từ biến động vĩ mô. Đồng USD phục hồi đã tạo sức ép lớn lên toàn bộ nhóm kim loại quý. Khi USD mạnh lên, các tài sản định giá bằng đồng tiền này trở nên đắt đỏ hơn với nhà đầu tư quốc tế, qua đó làm suy yếu lực mua.
Cụ thể, chỉ số Dollar Index (DXY) đã tăng gần 0,4%, quay trở lại trên mốc 100 điểm sau hai phiên giảm trước đó. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng lãi suất tại Mỹ có thể duy trì ở mức cao lâu hơn, nhất là trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị có nguy cơ đẩy lạm phát đi lên.
Bên cạnh yếu tố tiền tệ, dòng vốn đầu tư cũng đang rút khỏi thị trường bạc. Các quỹ ETF bạc toàn cầu liên tục giảm lượng nắm giữ trong hơn một tuần qua. Tính đến ngày 1/4, tổng lượng nắm giữ chỉ còn 28.005 tấn, giảm 277 tấn so với trước đó. Lũy kế từ đầu năm, con số này đã giảm tới 1.380 tấn, tương đương 4,7%.
Việc các quỹ ETF bán ra không chỉ phản ánh tâm lý thận trọng, mà còn làm gia tăng nguồn cung vật chất trên thị trường trong ngắn hạn. Khi cung tăng trong lúc cầu yếu đi, áp lực giảm giá là điều khó tránh khỏi.
Nhìn tổng thể, thị trường hàng hóa đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, nơi các yếu tố địa chính trị và chính sách tiền tệ cùng lúc chi phối xu hướng giá. Năng lượng hưởng lợi từ rủi ro nguồn cung, trong khi kim loại quý lại chịu sức ép từ đồng USD và dòng vốn rút ra.
Với nhà đầu tư tại Việt Nam, đây là giai đoạn cần theo dõi sát diễn biến quốc tế. Những biến động tưởng chừng xa xôi như xung đột Trung Đông hay chính sách lãi suất của Mỹ thực tế lại có ảnh hưởng trực tiếp đến giá xăng dầu, tỷ giá và chi phí đầu vào trong nước.
Ngọc Bích
