Chiều 15/4, tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Chủ tịch Vũ Thị Chân Phương đã có buổi làm việc với đoàn công tác của FTSE Russell – một trong những tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa nhận được những đánh giá tích cực trong báo cáo giữa kỳ tháng 3/2026, mở ra triển vọng tiến gần hơn tới mục tiêu nâng hạng.
Không khí buổi làm việc mang tính kỹ thuật nhiều hơn là nghi thức. Hai bên đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi: làm sao để thị trường Việt Nam trở nên dễ tiếp cận hơn với nhà đầu tư quốc tế, và quan trọng hơn, làm sao để giữ được dòng vốn khi đã thu hút được.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, cơ quan quản lý đang tập trung vào ba trụ cột: hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và nâng cao tính minh bạch. Đây không phải là những khái niệm mới, nhưng điều đáng chú ý là tiến độ thực hiện đang được đẩy nhanh hơn so với trước.
Một trong những điểm được nhắc đến nhiều là việc đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài. Thực tế, đây từng là “nút thắt” khiến nhiều quỹ ngoại e dè, dù họ đánh giá cao tiềm năng tăng trưởng của thị trường Việt Nam. Việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, rút gọn quy trình hành chính nếu làm thực chất, có thể tạo ra khác biệt đáng kể.
Ở góc nhìn của FTSE Russell, ông Gerald Toledano cho biết tổ chức này đã ghi nhận những bước tiến rõ ràng của Việt Nam. Đặc biệt, việc thị trường được xác nhận nâng hạng trong kỳ đánh giá gần nhất không chỉ mang ý nghĩa trong nước, mà còn tạo hiệu ứng tham chiếu cho các thị trường khác đang theo đuổi mục tiêu tương tự.
Điểm đáng chú ý là lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số FTSE All-World Index – một trong những bộ chỉ số có tầm ảnh hưởng lớn trên toàn cầu. Với khoảng 4.200 cổ phiếu từ hơn 45 quốc gia, bộ chỉ số này bao phủ tới 90–95% vốn hóa thị trường có thể đầu tư. Việc “lọt rổ” không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn kéo theo dòng tiền thực từ các quỹ đầu tư thụ động.
Câu chuyện ở đây không đơn thuần là danh tiếng. Khi một thị trường được đưa vào các bộ chỉ số toàn cầu, dòng vốn sẽ đến một cách có hệ thống, thông qua các quỹ ETF và các quỹ mô phỏng chỉ số. Đây là dòng tiền ổn định, ít mang tính đầu cơ và có xu hướng gắn bó dài hạn hơn.
Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, hạ tầng thị trường cần phải theo kịp. Một trong những nội dung được hai bên trao đổi là tiến độ triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trong thanh toán chứng khoán. Đây được xem là tiêu chuẩn quan trọng để nâng cao mức độ an toàn và minh bạch cho giao dịch.
Ngoài ra, việc xây dựng các bộ chỉ số mới và phát triển sản phẩm đầu tư cũng được đặt lên bàn thảo. Thị trường Việt Nam hiện vẫn thiếu các sản phẩm đa dạng để phục vụ nhu cầu ngày càng phức tạp của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Sự hợp tác giữa FTSE Russell và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam thời gian qua đã có những bước khởi đầu, chủ yếu ở việc chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm quốc tế. Nhưng rõ ràng, dư địa vẫn còn rất lớn, nhất là khi thị trường đang bước vào giai đoạn “chuyển mình” để tiệm cận các chuẩn mực toàn cầu.
Một điểm đáng lưu ý là câu chuyện nâng hạng không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. Điều quan trọng hơn là thị trường có giữ được sự hấp dẫn và tính ổn định sau khi được nâng hạng hay không. Đây cũng là lý do cơ quan quản lý nhấn mạnh vào yếu tố minh bạch và hiệu quả vận hành, thay vì chỉ chạy theo các tiêu chí kỹ thuật.
Kết thúc buổi làm việc, UBCKNN và FTSE Russell thống nhất sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác trong thời gian tới. Trọng tâm không chỉ dừng ở việc xây dựng chỉ số, mà còn mở rộng sang phát triển sản phẩm và hoàn thiện hệ sinh thái thị trường.
Nhìn rộng hơn, quá trình này phản ánh một nỗ lực dài hơi của Việt Nam trong việc hội nhập sâu hơn vào thị trường tài chính toàn cầu. Và nếu các cải cách được thực thi một cách nhất quán, câu chuyện nâng hạng có thể không còn là “kỳ vọng”, mà sẽ sớm trở thành hiện thực đi kèm với dòng vốn thực chất.
Hiếu Như
