Từ quyết tâm của lãnh đạo hai nước đến mục tiêu thương mại 50 tỷ USD
Sau cuộc hội đàm diễn ra ngày 8/6 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul đã thống nhất nhiều định hướng hợp tác quan trọng, trong đó kinh tế tiếp tục được xác định là động lực then chốt thúc đẩy quan hệ song phương.
Hai nhà lãnh đạo nhất trí triển khai hiệu quả Chiến lược “Ba kết nối”, tăng cường kết nối giao thông, logistics, hàng không và du lịch; nghiên cứu phát triển các tuyến vận tải đường bộ và đường thủy ven biển kết nối hai quốc gia với khu vực tiểu vùng Mê Công. Đồng thời, hai bên cam kết tiếp tục tháo gỡ rào cản thương mại, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau, hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD trong thời gian gần và xa hơn là 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững.
Đây không phải là những cam kết mang tính hình thức. Trước đó, trong chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5/2026, lãnh đạo cấp cao hai nước đã đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể nhằm nâng tầm quan hệ kinh tế. Cuộc hội đàm lần này được xem là bước tiếp theo nhằm hiện thực hóa các cam kết đó.
Trong bối cảnh ASEAN đang trở thành một trong những khu vực tăng trưởng năng động nhất thế giới, Việt Nam và Thái Lan được đánh giá là hai đầu tàu kinh tế quan trọng của Đông Nam Á. Với lợi thế địa lý gần gũi, mạng lưới hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện cùng sự hỗ trợ của các hiệp định thương mại như ATIGA và RCEP, dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế vẫn còn rất lớn.
Kim ngạch thương mại tăng tốc, cấu trúc hợp tác ngày càng sâu rộng
Những con số thương mại những năm gần đây cho thấy quan hệ kinh tế Việt Nam – Thái Lan đang bước vào giai đoạn phát triển mới.
Theo Bộ Công Thương, năm 2025, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và ASEAN đạt kỷ lục 91 tỷ USD. Riêng với Thái Lan, tổng giá trị trao đổi thương mại đạt khoảng 21,9 tỷ USD, chỉ còn cách mục tiêu 25 tỷ USD một khoảng cách không xa.
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Chỉ trong bốn tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt 8,6 tỷ USD, tăng gần 24% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam sang Thái Lan đang tăng nhanh hơn nhập khẩu. Trong bốn tháng đầu năm 2026, xuất khẩu đạt 3,76 tỷ USD, tăng gần 38%, trong khi nhập khẩu đạt 4,84 tỷ USD, tăng gần 15%.
Điều này phản ánh năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tại thị trường Thái Lan đang từng bước được cải thiện. Nếu trước đây xuất khẩu chủ yếu dựa vào nguyên liệu thô hoặc sản phẩm sơ chế thì hiện nay nhiều mặt hàng công nghiệp chế tạo, điện tử và công nghệ cao đã bắt đầu khẳng định vị thế.
Nổi bật nhất là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với mức tăng trưởng hơn 100% trong năm 2025, đạt khoảng 1,8 tỷ USD. Các mặt hàng máy móc thiết bị, phương tiện vận tải và linh kiện cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng tích cực.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam tiếp tục nhập khẩu từ Thái Lan nhiều mặt hàng phục vụ sản xuất như linh kiện điện tử, máy móc, ô tô nguyên chiếc và hàng điện gia dụng. Điều này cho thấy hai nền kinh tế ngày càng có tính bổ trợ và gắn kết sâu hơn trong chuỗi cung ứng khu vực.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước cơ hội mới?
Việc lãnh đạo hai nước đặt mục tiêu thương mại 50 tỷ USD không đơn thuần là tăng quy mô trao đổi hàng hóa mà còn hướng tới việc hình thành mạng lưới liên kết kinh tế sâu rộng hơn trong ASEAN.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị ít nhất bốn yếu tố quan trọng.
Thứ nhất, đẩy mạnh chuyển đổi xanh. Các tiêu chuẩn ESG, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải carbon và sản xuất bền vững đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều hệ thống phân phối quốc tế.
Thứ hai, tăng tốc chuyển đổi số. Những lĩnh vực được hai Chính phủ ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, thương mại điện tử xuyên biên giới và đổi mới sáng tạo sẽ mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp.
Thứ ba, chủ động tham gia chuỗi cung ứng khu vực. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, điện tử, linh kiện ô tô và cơ khí chính xác tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất ASEAN.
Thứ tư, tận dụng các lĩnh vực hợp tác mới như nông nghiệp công nghệ cao, thực phẩm Halal, kinh tế xanh và tín chỉ carbon. Đây được xem là những thị trường có tiềm năng tăng trưởng lớn trong thập niên tới.
Bên cạnh đó, việc kết nối logistics xuyên biên giới mà Việt Nam và Thái Lan đang thúc đẩy cũng sẽ góp phần giảm đáng kể chi phí vận tải, tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Cơ hội để nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt Nam
Việc Thủ tướng Thái Lan tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 tại Việt Nam từ ngày 9 đến 10/6 tiếp tục cho thấy sự coi trọng của Bangkok đối với quan hệ hợp tác với Hà Nội cũng như vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong cấu trúc kinh tế khu vực.
Từ những cam kết được xác lập ở cấp lãnh đạo, cùng nền tảng hợp tác đã được xây dựng suốt nhiều năm qua, mục tiêu thương mại 25 tỷ USD giữa Việt Nam và Thái Lan hoàn toàn có thể đạt được trong tương lai gần. Xa hơn, cột mốc 50 tỷ USD sẽ không chỉ phản ánh quy mô thương mại đơn thuần mà còn cho thấy mức độ liên kết sâu sắc hơn giữa hai nền kinh tế quan trọng của ASEAN.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là thời điểm cần chuyển từ tư duy xuất khẩu truyền thống sang tư duy tham gia chuỗi giá trị khu vực. Những doanh nghiệp chuẩn bị tốt về công nghệ, tiêu chuẩn xanh, năng lực quản trị và khả năng kết nối quốc tế sẽ là những đơn vị hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng hợp tác kinh tế mới giữa Việt Nam, Thái Lan và ASEAN trong giai đoạn tới.
Trần Như
