Theo quy định, Văn phòng đăng ký đất đai là tổ chức đăng ký đất đai, hoạt động dưới hình thức đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh. Đơn vị này có chức năng thực hiện đăng ký đất đai; cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ hồng); đo đạc, chỉnh lý, lập bản đồ địa chính; xây dựng, quản lý và khai thác hệ thống thông tin đất đai; cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh.
Về nhiệm vụ cụ thể, Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện đăng ký đất đai đối với đất do Nhà nước giao quản lý; đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; đăng ký biến động đất đai; đo đạc, chỉnh lý, lập và trích lục bản đồ địa chính. Đồng thời, đơn vị này có thẩm quyền cấp, đính chính, thu hồi, hủy sổ hồng; hủy kết quả đăng ký biến động trên sổ hồng theo quy định.
Ngoài ra, Văn phòng đăng ký đất đai còn thực hiện kiểm tra mảnh trích đo bản đồ địa chính thửa đất; kiểm tra, xác nhận sơ đồ tài sản gắn liền với đất do tổ chức, cá nhân cung cấp để phục vụ đăng ký, cấp sổ hồng; đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.
Văn phòng đăng ký đất đai được tổ chức gồm các phòng chuyên môn và Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai, đặt tại các đơn vị hành chính cấp huyện hoặc theo khu vực. Các chi nhánh được thành lập phòng chuyên môn khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định pháp luật và thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo phân cấp của cơ quan có thẩm quyền.
Cả Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh đều có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, hoạt động theo cơ chế của đơn vị sự nghiệp công lập và hạch toán theo quyết định của UBND cấp tỉnh.
Về tài chính, nguồn thu của Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh bao gồm: ngân sách nhà nước bảo đảm theo quy định; thu từ phí, lệ phí theo pháp luật; thu từ dịch vụ công về đất đai và các nguồn thu hợp pháp khác.
Đối với thủ tục đăng ký, cấp sổ hồng, cơ quan đăng ký được thu phí thẩm định hồ sơ, bao gồm việc kiểm tra tính đầy đủ, tính thống nhất của hồ sơ và các điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo quy định. Các công việc còn lại trong thủ tục hành chính đất đai được thu theo giá dịch vụ công do UBND cấp tỉnh ban hành.
Hoạt động cập nhật, chỉnh lý, đồng bộ hóa và khai thác dữ liệu đất đai; xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống thông tin đất đai được chi trả từ ngân sách địa phương và các nguồn thu hợp pháp khác.
Văn bản hợp nhất cũng giao UBND cấp tỉnh ban hành quy chế phối hợp giữa Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai với cơ quan quản lý đất đai cấp xã, UBND cấp xã, cơ quan tài chính, cơ quan thuế và các đơn vị liên quan, nhằm bảo đảm thống nhất, hiệu quả trong quản lý đất đai.
Trần Như
