Dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đang dần lộ diện với nhiều điểm điều chỉnh đáng chú ý. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi quan trọng nhất của chính sách thuế những năm gần đây, tác động trực tiếp đến hàng triệu người lao động.
Một trong những điểm dễ nhận thấy nhất là việc nâng ngưỡng chịu thuế đối với một số khoản thu nhập từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng. Điều này áp dụng cho các khoản như quà tặng, thừa kế, trúng thưởng, tiền bản quyền hay nhượng quyền thương mại. Nói một cách đơn giản, với mức điều chỉnh này, nhiều khoản thu nhập nhỏ lẻ trước đây phải đóng thuế thì nay có thể được miễn, giúp người dân “dễ thở” hơn.
Không chỉ dừng lại ở đó, dự thảo còn bổ sung thêm các khoản giảm trừ mới, tập trung vào chi phí y tế và giáo dục – những khoản chi thiết yếu mà hầu hết gia đình đều phải gánh. Đây là điểm thay đổi mang tính thực tế cao, phản ánh đúng áp lực chi tiêu trong đời sống hiện nay, thay vì chỉ dựa trên những con số cứng như trước.
Theo đánh giá từ giới chuyên môn, những điều chỉnh này không phải ngẫu nhiên mà nằm trong xu hướng chung của nhiều quốc gia. Ở đó, chính sách thuế không chỉ nhằm thu ngân sách mà còn đóng vai trò điều tiết xã hội, chia sẻ gánh nặng chi phí với người dân và khuyến khích đầu tư vào con người.
Một điểm đáng chú ý khác là chính sách miễn thuế trong 5 năm dành cho nhân lực công nghệ cao và nhân lực công nghệ số chất lượng cao. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược, trong bối cảnh Việt Nam đang cạnh tranh gay gắt để thu hút nguồn nhân lực chất lượng trong lĩnh vực công nghệ. Khi thu nhập được “giữ lại” nhiều hơn, người lao động có trình độ cao sẽ có thêm động lực làm việc và gắn bó lâu dài.
Bên cạnh đó, thu nhập từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng được đề xuất miễn thuế. Điều này cho thấy rõ định hướng của chính sách: ưu tiên những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng lớn, thay vì dàn trải như trước.
Ở góc độ thị trường vốn, dự thảo cũng có những điều chỉnh theo hướng khuyến khích đầu tư dài hạn. Chẳng hạn, một số trường hợp chuyển nhượng chứng chỉ quỹ có thể được miễn thuế nếu đáp ứng điều kiện về thời gian nắm giữ. Đồng thời, thuế đối với lợi tức từ quỹ đầu tư cũng được xem xét giảm. Những thay đổi này nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ ngắn hạn, vốn là yếu tố khiến thị trường dễ biến động.
Nhìn tổng thể, dự thảo nghị định lần này tập trung vào hai trục chính. Thứ nhất là hỗ trợ người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình và thấp, thông qua việc giảm nghĩa vụ thuế và tăng các khoản giảm trừ. Thứ hai là điều hướng dòng tiền vào các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ, giáo dục, y tế và đầu tư dài hạn.
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, vì vậy việc ban hành nghị định hướng dẫn vào thời điểm này được xem là cần thiết. Nếu luật là “khung xương”, thì nghị định chính là phần “cơ bắp” giúp chính sách vận hành trong thực tế. Những quy định chi tiết về thu nhập chịu thuế, điều kiện miễn giảm hay thủ tục kê khai sẽ quyết định việc người dân có thực sự hưởng lợi hay không.
Tuy nhiên, chính sách dù tốt đến đâu cũng cần đi kèm với việc triển khai hiệu quả. Một trong những vấn đề thường gặp là người dân không nắm rõ quyền lợi của mình, dẫn đến bỏ lỡ các khoản miễn giảm đáng lẽ được hưởng. Vì vậy, công tác tuyên truyền và hướng dẫn sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong giai đoạn đầu áp dụng.
Về phía người nộp thuế, sự chủ động cũng là yếu tố then chốt. Việc lưu giữ chứng từ liên quan đến thu nhập, chi phí y tế, giáo dục hay các khoản trợ cấp sẽ giúp quá trình kê khai, quyết toán diễn ra thuận lợi hơn. Với hộ kinh doanh, việc theo dõi doanh thu để xác định ngưỡng chịu thuế cũng cần được chú ý, tránh rơi vào tình trạng bị truy thu do thiếu sót.
Các tổ chức chi trả thu nhập cũng không nằm ngoài cuộc. Việc khấu trừ thuế đúng quy định, lập bảng kê đầy đủ và cung cấp chứng từ cho người lao động không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ sở để đảm bảo quyền lợi cho chính người nộp thuế.
Có thể nói, dự thảo nghị định lần này không chỉ là một văn bản kỹ thuật mà còn phản ánh rõ cách tiếp cận mới trong chính sách thuế: linh hoạt hơn, gần với đời sống hơn và có định hướng rõ ràng hơn. Nếu được triển khai đúng cách, đây sẽ là bước tiến đáng kể trong việc xây dựng một hệ thống thuế vừa hiệu quả, vừa công bằng.
Cương Phạm
