Gần 10 năm kể từ ngày khởi công, dự án kè và khu dân cư Nam Sông Vệ – từng được kỳ vọng sẽ tạo cú hích phát triển khu vực phía nam sông Vệ – đến nay vẫn chưa thể hoàn thành như kế hoạch. Thực tế tại hiện trường cho thấy một bức tranh khá ảm đạm: hạ tầng dở dang, đất đai bỏ hoang, nhiều hạng mục xuống cấp theo thời gian.
Dự án được triển khai từ năm 2017, với quy mô hơn 21ha và tổng vốn đầu tư hơn 185 tỷ đồng. Mục tiêu ban đầu là chỉnh trang đô thị, tạo quỹ đất sạch, tăng nguồn thu ngân sách và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Theo lộ trình, công trình này phải hoàn thành vào năm 2023. Tuy nhiên, đến nay, dự án vẫn chưa có dấu hiệu về đích.
Ghi nhận tại khu vực dự án, nhiều hạng mục mới chỉ dừng lại ở mức sơ khai. Một số tuyến đường nội bộ vẫn là đường đất, chưa được hoàn thiện. Các ống thoát nước nằm ngổn ngang, có dấu hiệu xuống cấp. Không có lối vào chính thức khiến việc tiếp cận khu vực này gặp nhiều khó khăn. Đáng chú ý, nhiều diện tích đất trong phạm vi dự án đã bị người dân tận dụng để trồng rau, hoa màu, tạo nên hình ảnh khá trái ngược với mục tiêu quy hoạch ban đầu.
Theo chính quyền địa phương, tình trạng “treo” dự án kéo dài đã nhiều lần được cử tri phản ánh trong các kỳ tiếp xúc. Người dân vừa lo ngại về sự lãng phí tài nguyên đất đai, vừa bức xúc vì quyền lợi liên quan chưa được giải quyết dứt điểm.
Về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng – một trong những nút thắt lớn nhất – dự án có tổng cộng 272 hộ gia đình, cá nhân và 1 tổ chức bị ảnh hưởng, với diện tích gần 21ha. Đến nay, phương án bồi thường đã được lập cho 230 hộ và 1 tổ chức. Tuy nhiên, vẫn còn 42 hộ với khoảng 1,8ha chưa được đền bù, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 33 tỷ đồng – gần tương đương tổng chi phí bồi thường ban đầu của toàn dự án.
Một trong những vướng mắc đáng chú ý là việc chưa có lối vào để tổ chức thi công. Nguyên nhân xuất phát từ việc 3 trong số 6 thửa đất nằm tại vị trí nút giao chính dẫn vào dự án vẫn chưa hoàn tất bồi thường và tái định cư. Việc chậm hoàn thiện hạ tầng tái định cư cũng khiến một số hộ dân chưa đồng thuận với phương án đền bù đã được phê duyệt.
Không chỉ vướng ở mặt bằng, dự án còn gặp khó do thay đổi đơn vị quản lý qua nhiều giai đoạn. Ban đầu do doanh nghiệp nhà nước làm chủ đầu tư, sau đó chuyển về cơ quan quản lý tài nguyên môi trường, và đến năm 2025 tiếp tục được giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh. Sự thay đổi này phần nào ảnh hưởng đến tính liên tục trong triển khai, cũng như tiến độ xử lý các tồn đọng.
Hiện tại, dự án đã hết thời gian thực hiện theo kế hoạch ban đầu. Trong khi đó, các vấn đề pháp lý liên quan như kế hoạch sử dụng đất, đơn giá đất phục vụ bồi thường vẫn chưa được cập nhật, bổ sung kịp thời. Đây là một trong những nguyên nhân khiến việc triển khai tiếp tục bị đình trệ.
Đại diện đơn vị được giao chủ trì hiện nay cho biết đang phối hợp với các sở, ngành liên quan để tham mưu UBND tỉnh gia hạn thời gian thực hiện dự án. Đồng thời, các bên cũng xem xét điều chỉnh, bổ sung một số hạng mục cần thiết nhằm tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là xử lý dứt điểm những tồn tại kéo dài từ các giai đoạn trước.
Có thể thấy, bài toán của dự án Nam Sông Vệ không chỉ nằm ở nguồn vốn hay kỹ thuật, mà chủ yếu ở khâu tổ chức thực hiện và giải quyết các vướng mắc pháp lý, mặt bằng. Nếu không có giải pháp quyết liệt và đồng bộ, nguy cơ dự án tiếp tục “đóng băng” là hoàn toàn có thể xảy ra, kéo theo hệ lụy về lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến niềm tin của người dân.
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng, việc một công trình kéo dài gần 10 năm vẫn dang dở như Nam Sông Vệ là điều đáng để nhìn nhận nghiêm túc. Điều người dân chờ đợi lúc này không chỉ là lời hứa, mà là những bước đi cụ thể để dự án thực sự được “hồi sinh”.
Lê Hiếu
