Học bổng hàng trăm triệu đồng cho sinh viên
Theo các văn bản được Trường Cao đẳng Công nghệ TPHCM ban hành trong tháng 2 và tháng 5, chương trình “Ươm mầm tri thức” được nhà trường phối hợp với Công ty Cổ phần dịch vụ việc làm Hà Nội (Hanoi Job) triển khai.
Chương trình hướng đến sinh viên theo học các ngành như điện - điện tử, cơ khí, ô tô… Theo giới thiệu, sinh viên được doanh nghiệp tài trợ 100% học phí, tiền ăn, tiền ở trong thời gian học tập, thực hành tại doanh nghiệp.
Với người đã tốt nghiệp THPT, chương trình kéo dài 3 năm, tổng giá trị hỗ trợ được giới thiệu trên 200 triệu đồng. Đối với người tốt nghiệp THCS, lộ trình kéo dài 4,5 năm, bao gồm chương trình THPT, trung cấp và liên thông lên cao đẳng, với tổng giá trị hỗ trợ trên 300 triệu đồng.
Nhà trường cho biết chương trình ưu tiên những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, đến từ vùng sâu, vùng xa.
Trong thời gian thực hành tại nhà máy, sinh viên được giới thiệu có hỗ trợ tiền ăn, chỗ ở ký túc xá nếu địa điểm thực hành ở xa. Ngoài ra, các em được hưởng khoản phụ cấp từ 4-6 triệu đồng/tháng, căn cứ vào kỹ năng nghề và hiệu quả thực hành.
Những chính sách này được xem là điểm thu hút đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, khi có thể vừa học nghề vừa giảm áp lực chi phí học tập và sinh hoạt.
Tuy nhiên, sau khi tham gia chương trình, một số sinh viên cho rằng thực tế tại nhà máy có nhiều điểm khác với cách họ hình dung ban đầu về việc “thực hành, thực tập”.
N.T.H., quê TP Cần Thơ, cho biết sau khoảng một tháng học văn hóa tại Trường Cao đẳng Công nghệ TPHCM, em cùng nhiều sinh viên khác bắt đầu được đưa đến nhà máy để thực hành.
Theo H., nơi ở của sinh viên là một ký túc xá tại phường Thới Hòa. Hằng ngày, các em phải thức dậy từ khoảng 5h sáng, sau đó đi xe trung chuyển đến một nhà máy điện tử tại Khu công nghiệp Bàu Bàng, cách nơi ở khoảng 30km.
Công việc bắt đầu từ 7h30. Những ngày có tăng ca, sinh viên làm việc đến khoảng 20h mới được xe đưa trở lại ký túc xá.
“Hơn 21h em mới về tới ký túc xá. Tắm giặt, ăn uống rồi chuẩn bị cho ngày hôm sau đến khoảng 23h mới ngủ”, H. kể.
Theo nam sinh, lịch làm việc kéo dài khiến việc nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe bị ảnh hưởng. H. cho biết trong một tháng, nếu nghỉ quá 3 ngày thì sinh viên không được nhận khoản trợ cấp theo chương trình.
Phản ánh này cũng được một số sinh viên khác chia sẻ. Các em cho rằng công việc thực tế tại nhà máy có thời gian làm việc và yêu cầu về ngày công tương đối cao, trong khi chương trình được giới thiệu với họ chủ yếu dưới hình thức học tập, thực hành nghề nghiệp.
Đây là điểm mà sinh viên mong muốn nhà trường và doanh nghiệp làm rõ, đặc biệt về ranh giới giữa hoạt động đào tạo, thực hành nghề và quan hệ làm việc tại doanh nghiệp.
Khoản hỗ trợ xuất hiện trong bảng khấu trừ
Một vấn đề khác khiến sinh viên thắc mắc là cách tính và chi trả thu nhập. Theo bảng thanh toán tháng 5 do sinh viên cung cấp, nhiều trường hợp có từ 21-23 ngày công và tổng số tiền được tính khoảng 8-9 triệu đồng. Tuy nhiên, số tiền sinh viên thực nhận từ Hanoi Job chỉ khoảng 3,6-4,2 triệu đồng, được thể hiện dưới dạng tiền trợ cấp.
Trong bảng thanh toán, Hanoi Job liệt kê một số khoản với tên gọi “chi phí công ty HNJ đã chi”, gồm học phí 2 triệu đồng, nhà ở 970.000 đồng, tiền ăn 1,3 triệu đồng, bảo hiểm xã hội 1,2 triệu đồng và khoản bảo hiểm 10,5%, tương đương gần 600.000 đồng.
Việc các khoản học phí, tiền ăn và tiền ở xuất hiện trong phần khấu trừ khiến sinh viên đặt câu hỏi về cách thực hiện chính sách “tài trợ 100%” được giới thiệu trước đó.
Một sinh viên cho biết trước khi tham gia, các em được thông tin rằng học phí, tiền ăn, chỗ ở là những khoản được doanh nghiệp hỗ trợ. Vì vậy, khi những khoản này được thể hiện trong bảng thanh toán và làm giảm số tiền thực nhận, các em cảm thấy chưa được giải thích đầy đủ.
Bên cạnh đó, sinh viên cho biết trước khi đến nhà máy, các em phải ký biên bản thỏa thuận với doanh nghiệp. Theo phản ánh, biên bản quy định sinh viên phải thực hành, thực tập đủ 26 ngày/tháng và có thể tăng ca 1-3 giờ/ngày tùy thời điểm, theo yêu cầu của nhà máy, mới đủ điều kiện nhận trợ cấp.
Trường hợp không đủ ngày làm việc, sinh viên được thông báo phải bù vào tháng tiếp theo. Nếu không tuân thủ các quy định trong thỏa thuận, các em có thể phải hoàn trả những khoản doanh nghiệp đã chi cho học phí, ăn ở và các chi phí liên quan.
Một nội dung khác được sinh viên phản ánh là việc doanh nghiệp giữ một số giấy tờ cá nhân. Theo các em, biên bản thỏa thuận có nội dung yêu cầu sinh viên giao các giấy tờ gốc như bằng tốt nghiệp THPT hoặc THCS, học bạ… cho Công ty Hanoi Job lưu giữ. Sinh viên được nhận lại giấy tờ sau khi hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo thỏa thuận.
T.B.D., sinh viên ngành Điện - Điện tử, cho biết thời điểm công ty yêu cầu giữ bằng gốc, em cũng băn khoăn bởi đây là giấy tờ cá nhân quan trọng. Tuy nhiên, do tin tưởng vào chương trình và chính sách hỗ trợ được giới thiệu, em vẫn ký vào biên bản.
Những phản ánh trên đặt ra nhu cầu làm rõ toàn bộ cơ chế của chương trình “Ươm mầm tri thức”: sinh viên đang tham gia hoạt động đào tạo, thực hành nghề hay đồng thời thực hiện công việc có tính chất lao động; căn cứ nào để xác định mức trợ cấp; các khoản học phí, ăn ở được doanh nghiệp tài trợ hay được tính vào chi phí phải hoàn trả; và việc quản lý giấy tờ gốc của sinh viên được thực hiện theo cơ sở nào.
Để có thông tin khách quan, các nội dung này cần được Trường Cao đẳng Công nghệ TPHCM và Công ty Hanoi Job giải thích cụ thể, nhất là về điều khoản trong biên bản thỏa thuận mà sinh viên đã ký và cách tính thu nhập thực tế của từng trường hợp.
PV
