Tại cuộc họp, TS Chu Quốc Thịnh – Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhấn mạnh, bên cạnh cải cách thủ tục hành chính, các quy định mới sẽ siết chặt quản lý cả tiền kiểm và hậu kiểm, khắc phục những bất cập tồn tại trong quá trình thực thi Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm toàn diện về hồ sơ và chất lượng sản phẩm
Theo Cục An toàn thực phẩm, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ vi phạm an toàn thực phẩm nghiêm trọng, trong đó có tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, sữa giả, lợi dụng kẽ hở pháp lý. Do đó, các quy định mới được xây dựng theo hướng nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Cụ thể, đối với cơ sở sản xuất các nhóm sản phẩm như: thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi…, quy định mới bắt buộc áp dụng các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000, GMP hoặc chứng nhận tương đương.
Đặc biệt, để ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp thương mại đứng tên công bố nhưng không gắn trách nhiệm với nhà sản xuất, Nghị quyết mới quy định cơ sở sản xuất phải trực tiếp đứng tên công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn chất lượng và hợp quy. Theo đó, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ, chất lượng và độ an toàn của sản phẩm.
Tăng cường kiểm soát trước khi sản phẩm lưu thông
Quy định mới thay thế cơ chế “tự công bố” bằng công bố tiêu chuẩn áp dụng, áp dụng đối với thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật đầy đủ.
Phiếu kết quả kiểm nghiệm sản phẩm bắt buộc phải bao gồm cả chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng. Đối với sản phẩm đã tự công bố trước ngày 26/1/2026, doanh nghiệp phải hoàn thành việc công bố tiêu chuẩn áp dụng trong vòng 12 tháng, nếu không hồ sơ sẽ không còn giá trị pháp lý.
Trong vòng 15 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, nếu cơ quan quản lý không có ý kiến bằng văn bản, hồ sơ sẽ được đăng tải công khai và doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh.
Kiểm soát chặt thực phẩm chức năng
Trước thực trạng vi phạm liên quan đến thực phẩm chức năng, Nghị quyết mới bổ sung hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm chặt chẽ hơn, kiểm soát toàn diện từ nghiên cứu phát triển, thành phần, quy trình sản xuất, vật liệu bao bì, công dụng sản phẩm đến khi lưu thông trên thị trường.
Trong thời hạn 90 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền phải thẩm định và cấp giấy tiếp nhận hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Trường hợp cần thiết, Hội đồng tư vấn chuyên môn sẽ được thành lập để bảo đảm tính khách quan.
Các hồ sơ đã nộp trước khi Nghị quyết có hiệu lực hoặc sản phẩm chuyển từ tự công bố sang đăng ký công bố phải hoàn thiện hồ sơ theo quy định mới trong thời hạn 24 tháng.
Quy định rõ các trường hợp được miễn công bố tiêu chuẩn
Một số trường hợp được miễn thủ tục công bố tiêu chuẩn áp dụng, như: sản phẩm chỉ dùng để xuất khẩu; phục vụ sản xuất nội bộ; viện trợ; kiểm nghiệm; nghiên cứu khoa học.
Đối với thực phẩm nhập khẩu, quy định mới bãi bỏ miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với nhiều nhóm sản phẩm, đồng thời bổ sung quy định chặt chẽ về chuyển mục đích sử dụng từ xuất khẩu sang tiêu thụ nội địa.
Quản lý chặt quảng cáo và thương mại điện tử
Nghị quyết mới tăng cường quản lý quảng cáo thực phẩm trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, yêu cầu công khai hồ sơ công bố, hồ sơ quảng cáo đã được xác nhận. Người nổi tiếng, người có ảnh hưởng khi quảng cáo thực phẩm bắt buộc phải minh bạch mối quan hệ tài trợ.
Đẩy mạnh hậu kiểm, tăng giám sát thị trường
Về hậu kiểm, quy định mới bổ sung kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Trong vòng 30 ngày kể từ khi cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố, cơ quan quản lý phải cung cấp phương pháp kiểm nghiệm cho các cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định để giám sát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường.
Bên cạnh đó, các Bộ, ngành và UBND cấp tỉnh có trách nhiệm rà soát, cập nhật quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn thực phẩm, làm cơ sở xây dựng hệ thống kiểm nghiệm thống nhất.
Quy định mới cũng bổ sung biện pháp thu hồi giấy phép, tạm dừng tiếp nhận hồ sơ, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với các trường hợp vi phạm.
Cương Phạm
