Không còn là một cuộc thi mang tính phong trào, Solve for Tomorrow (SFT) những năm gần đây đang dần định hình như một “vườn ươm” ý tưởng công nghệ dành cho học sinh phổ thông. Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý khi Samsung bắt tay với NIC – đơn vị được xem là đầu mối thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.
Phát biểu tại lễ khởi động, ông Na Ki Hong, Tổng giám đốc Samsung Việt Nam, không dùng những lời lẽ quá hoa mỹ. Ông nói thẳng: công nghệ đang mở ra những cơ hội chưa từng có, nhưng chỉ những ai thực sự hiểu và làm chủ nó mới có thể tận dụng được. Theo ông, thế hệ học sinh hôm nay không chỉ học để biết, mà cần học để giải quyết vấn đề – từ những câu chuyện rất cụ thể trong đời sống.
Nhìn lại hành trình từ năm 2019, Solve for Tomorrow tại Việt Nam đã đi qua giai đoạn “làm quen”. Những ý tưởng ban đầu có thể còn đơn giản, nhưng dần dần đã xuất hiện các dự án mang tính ứng dụng rõ rệt, từ xử lý rác thải, tiết kiệm năng lượng cho đến hỗ trợ người yếu thế. Điểm đáng nói là nhiều ý tưởng không dừng ở bản thuyết trình, mà đã được thử nghiệm ở quy mô nhỏ tại địa phương.
Cách tiếp cận của chương trình khá rõ ràng: lấy STEM làm nền tảng. Đây không phải là khái niệm mới, nhưng cách triển khai mới là điều đáng bàn. Thay vì tách rời từng môn học, STEM buộc học sinh phải kết nối kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học vào một bài toán cụ thể. Điều này khiến việc học bớt “trừu tượng” và gần với đời sống hơn.
Năm nay, ban tổ chức đưa ra ba nhóm chủ đề lớn, nhưng đều xoay quanh một trục chung: công nghệ phục vụ con người. Từ phát triển môi trường bền vững, kết hợp thể thao với công nghệ, cho đến các giải pháp hướng tới xã hội số – tất cả đều yêu cầu thí sinh không chỉ sáng tạo, mà còn phải hiểu vấn đề mình đang giải quyết.
Việc NIC tham gia ngay từ giai đoạn tổ chức được xem là điểm mới đáng chú ý. Không chỉ là đối tác đồng hành, NIC được kỳ vọng sẽ giúp chương trình mở rộng quy mô và tăng tính kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước. Nói cách khác, những ý tưởng tốt sẽ có cơ hội đi xa hơn, thay vì dừng lại ở một cuộc thi.
Ở góc độ quản lý, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đánh giá sự hợp tác giữa Samsung và NIC là tín hiệu tích cực. Theo ông, đây là ví dụ rõ nét cho việc khu vực công và tư nhân cùng tham gia vào một mục tiêu chung: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Một mình nhà trường sẽ khó làm được điều này nếu thiếu sự tham gia của doanh nghiệp.
Số liệu từ mùa giải 2025 phần nào cho thấy sức hút của chương trình: gần 7.000 học sinh và hơn 2.500 giáo viên tham gia, với hơn 2.600 ý tưởng được gửi về. Con số này chưa phải là quá lớn nếu so với quy mô cả nước, nhưng đủ để thấy STEM không còn là câu chuyện xa lạ trong trường học.
Năm 2026, cuộc thi tiếp tục chia thành hai bảng: dành cho học sinh THCS và THPT. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở yêu cầu “đi đến cùng” với ý tưởng. Các đội thi không chỉ dừng ở việc trình bày, mà phải xây dựng lộ trình để biến sáng kiến thành giải pháp có thể áp dụng thực tế. Đây là phần khó nhất – nhưng cũng là phần quyết định giá trị của chương trình.
Một chi tiết đáng chú ý là phần thưởng không dồn vào cá nhân, mà hướng về nhà trường. Mỗi trường có đội đạt giải nhất sẽ được tài trợ phòng học STEM Lab trị giá 60.000 USD. Điều này cho thấy mục tiêu dài hạn: tạo ra môi trường học tập thay đổi thực chất, thay vì chỉ tôn vinh thành tích ngắn hạn.
Thực tế, câu chuyện giáo dục STEM ở Việt Nam vẫn còn nhiều khoảng trống – từ cơ sở vật chất đến phương pháp giảng dạy. Những chương trình như Solve for Tomorrow không thể giải quyết toàn bộ, nhưng ít nhất đang tạo ra một cú hích. Quan trọng hơn, nó giúp học sinh hiểu rằng công nghệ không phải là thứ xa vời, mà là công cụ để giải quyết những vấn đề ngay xung quanh mình.
Solve for Tomorrow 2026 sẽ diễn ra từ tháng 4 đến tháng 10 trên phạm vi toàn quốc. Với sự tham gia của NIC, kỳ vọng không chỉ là số lượng đội thi tăng lên, mà chất lượng ý tưởng cũng sẽ đi vào chiều sâu hơn – bớt “trình diễn”, nhiều “ứng dụng” hơn.
PV
