Quyết tâm chính trị cao, khẩn trương hoàn thiện thể chế
Sáng 1/2, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính – Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước – đã chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Chính phủ trong việc sớm cụ thể hóa và đưa Nghị quyết 79-NQ/TW vào thực tiễn.
Phát biểu tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã chủ động, khẩn trương triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, Bộ đã xây dựng Dự thảo Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế nhà nước; đồng thời xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW.
Đến hết ngày 29/1, Bộ Tài chính đã nhận được ý kiến góp ý của 3/16 bộ, ngành và 15/34 địa phương. Điều này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đẩy nhanh tiến độ tham gia góp ý, nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong quá trình triển khai Nghị quyết.
Thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia – tạo hành lang pháp lý quan trọng
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành là thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết 79-NQ/TW và xây dựng Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo. Theo đó, Bộ Tài chính đã khẩn trương xây dựng dự thảo, lấy ý kiến các bộ, ngành, gửi Bộ Nội vụ thẩm định theo quy định. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc chỉ đạo, điều phối thống nhất trên phạm vi cả nước.
Song song với công tác xây dựng thể chế, hoạt động tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết cũng được chú trọng. Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Bộ Tài chính đã chủ động triển khai công tác thông tin, tuyên truyền, giới thiệu các nội dung cốt lõi của Nghị quyết, góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và xã hội.
Đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm triển khai thực chất
Để triển khai Nghị quyết 79-NQ/TW một cách nhanh chóng, thực chất và hiệu quả, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương chưa tham gia góp ý khẩn trương gửi ý kiến đối với Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và Dự thảo Kế hoạch hành động của Chính phủ. Việc góp ý cần bám sát đầy đủ quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết; đồng thời chủ động đề xuất nhiệm vụ cụ thể, xác định rõ các văn bản pháp luật cần ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung cùng lộ trình thực hiện.
Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương cử lãnh đạo tham gia Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc; các thành viên Ban Chỉ đạo sớm cho ý kiến bằng văn bản về Quy chế hoạt động để trình Trưởng Ban Chỉ đạo ký ban hành. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.
Doanh nghiệp nhà nước – “con chim đầu đàn” của nền kinh tế
Thảo luận về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, nhiều ý kiến tại phiên họp nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp nhà nước trong việc dẫn dắt và định hướng nền kinh tế. Ông Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, cho rằng để kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo, doanh nghiệp nhà nước phải là lực lượng nòng cốt.
Theo ông Hoàng Văn Cường, cần xây dựng chiến lược phát triển doanh nghiệp nhà nước bài bản, dài hạn, xác định rõ những ngành, lĩnh vực then chốt mà doanh nghiệp nhà nước cần đảm nhiệm. Trên cơ sở đó, Nhà nước chỉ định rõ doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ, thay vì để các doanh nghiệp nhà nước cạnh tranh dàn trải theo cơ chế thị trường thuần túy.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng không nhất thiết áp dụng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nhà nước trong mọi lĩnh vực. Thay vào đó, cần tập trung nguồn lực cho các tập đoàn, tổng công ty có đủ năng lực trở thành “con chim đầu đàn”, đủ mạnh để dẫn dắt, lan tỏa và kéo theo sự phát triển của các thành phần kinh tế khác, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân.
Tách bạch chức năng, phân bổ nguồn lực minh bạch
Bên cạnh việc xác định rõ vai trò của doanh nghiệp nhà nước, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân định rõ chức năng chủ sở hữu và chức năng quản lý nhà nước. Việc tách bạch hai chức năng này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, hạn chế can thiệp hành chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhà nước hoạt động linh hoạt, chủ động theo cơ chế thị trường.
Nguồn lực nhà nước cũng cần được phân bổ công khai, minh bạch, hiệu quả, từ đầu vào đến đầu ra. Doanh nghiệp nhà nước, dù giữ vai trò chủ đạo, vẫn phải hoạt động trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng với doanh nghiệp tư nhân, tuân thủ quy luật thị trường, tránh tình trạng bao cấp, ỷ lại.
Đồng thời, cần tách bạch rõ hoạt động công ích, an ninh – quốc phòng với hoạt động kinh doanh thuần túy. Các nhiệm vụ công ích phải được Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ cụ thể, có cơ chế giám sát chặt chẽ; còn đối với hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp nhà nước phải chịu trách nhiệm đầy đủ về hiệu quả, lợi nhuận và nghĩa vụ với ngân sách.
Nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh
Theo các chuyên gia, Nghị quyết 79-NQ/TW đánh dấu bước tiến quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế nhà nước, không chỉ nhấn mạnh vai trò chủ đạo về quy mô, nguồn lực, mà còn đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và khả năng dẫn dắt nền kinh tế.
Triển khai thành công Nghị quyết sẽ góp phần củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời tạo dư địa để các thành phần kinh tế khác, nhất là kinh tế tư nhân, phát triển mạnh mẽ.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen, phát triển kinh tế nhà nước thực sự vững mạnh, hiệu quả, đóng vai trò dẫn dắt không chỉ là yêu cầu nội tại, mà còn là điều kiện quan trọng để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế. Triển khai thành công Nghị quyết 79-NQ/TW vì vậy là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.
