Trong bối cảnh chính sách thuế đang dần chuyển từ khoán sang kê khai, câu chuyện minh bạch dòng tiền không còn là khái niệm mang tính lý thuyết. Nó đang trở thành yêu cầu thực tế, gắn trực tiếp với khả năng tồn tại và phát triển của từng hộ kinh doanh.
Tại hội thảo “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” diễn ra chiều 17/4 tại TP.HCM, gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương đã có dịp ngồi lại cùng cơ quan quản lý, chuyên gia thuế và các đơn vị công nghệ để bàn thẳng vào những vướng mắc lâu nay vẫn tồn tại.
Phát biểu tại sự kiện, ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế – cho biết ngành Thuế thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang kê khai. Đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật, mà là thay đổi cách tiếp cận trong quản lý tài chính.
“Minh bạch dòng tiền không chỉ để phục vụ công tác thu thuế, mà trước hết giúp chính hộ kinh doanh hiểu rõ hoạt động của mình: doanh thu bao nhiêu, chi phí thế nào, lãi lỗ ra sao”, ông Sơn nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, nhiều hộ kinh doanh lâu nay vẫn vận hành theo thói quen, thiếu ghi chép bài bản. Điều này khiến việc đánh giá hiệu quả kinh doanh trở nên cảm tính, đồng thời cũng làm giảm cơ hội tiếp cận vốn từ ngân hàng. Khi không có dữ liệu tài chính rõ ràng, việc chứng minh năng lực tài chính gần như là không thể.
Ở góc độ này, minh bạch dòng tiền mở ra một cánh cửa mới. Khi có hệ thống sổ sách, hóa đơn, chứng từ đầy đủ, hộ kinh doanh có thể từng bước xây dựng hồ sơ tín dụng, từ đó tiếp cận các nguồn vốn chính thức với chi phí hợp lý hơn. Đây là yếu tố quan trọng nếu muốn mở rộng quy mô hoặc chuyển đổi lên doanh nghiệp trong tương lai.
Đại diện ngành Thuế cũng cho biết, cơ quan quản lý không chỉ dừng lại ở vai trò thu thuế, mà đang hướng đến đồng hành cùng người nộp thuế. Một hệ sinh thái hỗ trợ đang dần hình thành, với sự tham gia của các đơn vị cung cấp phần mềm, đại lý thuế, tổ chức tư vấn và ngân hàng.
Điểm đáng chú ý là nhiều giải pháp trong số này được cung cấp với chi phí rất thấp, thậm chí miễn phí trong giai đoạn đầu. Từ phần mềm bán hàng, kế toán, hóa đơn điện tử đến chữ ký số hay hệ thống kê khai thuế – tất cả đều được thiết kế theo hướng đơn giản, dễ sử dụng, phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ.
Tuy vậy, không thể phủ nhận rằng quá trình chuyển đổi này vẫn khiến nhiều người e ngại. Không ít hộ kinh doanh lo lắng về chi phí tuân thủ, sợ sai sót khi kê khai, hoặc đơn giản là chưa quen với việc sử dụng công nghệ.
Hiểu được tâm lý đó, tại hội thảo, các cán bộ thuế đã trực tiếp hướng dẫn từng thao tác cụ thể: từ cách lập hóa đơn điện tử, kê khai thuế, đến quản lý doanh thu và sử dụng tài khoản nhận tiền. Thay vì chỉ nói lý thuyết, người tham dự được “cầm tay chỉ việc”, thực hành ngay tại chỗ.
Song song đó, đại diện Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM cũng đưa ra nhiều tình huống thực tế mà hộ kinh doanh thường gặp: bán hàng online kê khai ra sao, chi phí nào được tính vào chi phí hợp lệ, xử lý thế nào khi xuất sai hóa đơn… Những vấn đề tưởng nhỏ nhưng lại là điểm nghẽn phổ biến lâu nay.
Phiên đối thoại trực tiếp giữa hộ kinh doanh và cơ quan quản lý được xem là phần sôi động nhất. Nhiều câu hỏi thẳng thắn đã được đặt ra, xoay quanh tính công bằng trong quản lý thuế, áp lực chi phí và nguy cơ bị xử phạt khi chưa kịp thích nghi.
Đại diện ngành Thuế khẳng định quan điểm xuyên suốt là “thu đúng, thu đủ”, nhưng đồng thời sẽ tạo điều kiện tối đa để người nộp thuế không bị vướng sai phạm không đáng có. Những vấn đề thuộc thẩm quyền sẽ được xử lý ngay, còn các nội dung liên quan đến chính sách sẽ được ghi nhận để điều chỉnh dần cho phù hợp thực tiễn.
Ở góc độ dài hạn, việc minh bạch dòng tiền không chỉ giúp từng hộ kinh doanh vận hành hiệu quả hơn, mà còn góp phần hình thành một môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng. Đây cũng là nền tảng để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu lớn hơn là gia tăng số lượng doanh nghiệp trong nền kinh tế.
Rõ ràng, chuyển đổi nào cũng có độ trễ và những va vấp ban đầu. Nhưng nếu nhìn xa hơn, việc minh bạch tài chính không phải là gánh nặng, mà là bước chuẩn bị cần thiết để hộ kinh doanh bước sang một giai đoạn phát triển chuyên nghiệp hơn.
Cương Phạm
