Luật Quy hoạch gồm 6 chương, 58 điều, được xây dựng theo hướng hoàn thiện đồng bộ hệ thống quy hoạch quốc gia, làm rõ mối quan hệ giữa các loại quy hoạch và cơ chế xử lý mâu thuẫn, chồng chéo trong hoạt động quy hoạch. Luật đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa quy trình, thủ tục lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch; hoàn thiện nội dung quy hoạch, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư với quy hoạch.
Một điểm nhấn quan trọng của Luật là đẩy mạnh phân cấp trong công tác lập và phê duyệt quy hoạch. Theo đó, Bộ được giao tổ chức lập quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia và quy hoạch vùng. Chính phủ được phân cấp thẩm quyền xác định các vùng cần lập quy hoạch vùng nhằm rút ngắn thời gian triển khai. Về phê duyệt quy hoạch, Chính phủ quy định thẩm quyền phê duyệt quy hoạch ngành để bảo đảm tính linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành; Bộ trưởng phê duyệt quy hoạch chi tiết ngành thuộc phạm vi quản lý; Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch tỉnh và quy hoạch chi tiết ngành trên địa bàn.
Trong khi đó, Luật Đầu tư gồm 7 chương, 52 điều, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động đầu tư kinh doanh theo hướng minh bạch, thông thoáng. Đáng chú ý, Luật đã bổ sung quy định cấm đầu tư kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời giao Chính phủ quy định việc xử lý đối với các dự án đầu tư sản xuất thiết bị điện tử cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam chỉ để xuất khẩu, đã được đăng ký hoặc chấp thuận trước ngày 1/1/2025, nhằm thực hiện Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.
Luật Đầu tư cũng rà soát, cắt giảm 39 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không đáp ứng tiêu chí theo quy định, đồng thời sửa đổi phạm vi của 20 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Những điều chỉnh này thể hiện rõ định hướng chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, qua đó bảo đảm quyền tự do đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường đầu tư thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Cả Luật Quy hoạch và Luật Đầu tư đều có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
