Kinh tế TP.HCM bước vào năm 2026 với một tín hiệu khởi đầu khá tích cực. Theo ước tính của cơ quan thống kê, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý I tăng 8,27% so với cùng kỳ, nếu loại trừ yếu tố dầu khí thì mức tăng lên tới 8,58%. Đây là con số không chỉ vượt kỳ vọng mà còn là mức tăng cao nhất trong 5 năm trở lại đây.
Đặt trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định – từ căng thẳng thương mại, chi phí logistics leo thang đến giá năng lượng biến động – kết quả này phần nào phản ánh nỗ lực điều hành cũng như sức bật nội tại của nền kinh tế thành phố.
Một trong những điểm đáng chú ý là khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò “đầu kéo”. Tăng trưởng đạt 8,91%, khu vực này đóng góp tới 56% vào mức tăng GRDP chung. Điều này không quá bất ngờ khi TP.HCM vẫn là trung tâm thương mại – dịch vụ lớn nhất cả nước, đồng thời là nơi chứng kiến sự bùng nổ của thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh mới.
Sự phát triển nhanh của hạ tầng giao thông và nhu cầu vận chuyển hàng hóa gia tăng đã kéo theo đà tăng mạnh của ngành logistics. Trong quý I, vận tải và kho bãi tăng tới 12,18%, đóng góp gần 14% vào tăng trưởng GRDP. Con số này cho thấy logistics đang dần trở thành một “mắt xích” quan trọng trong chuỗi giá trị, không chỉ hỗ trợ lưu thông hàng hóa mà còn nâng cao hiệu quả vận hành của toàn nền kinh tế.
Ở góc độ tiêu dùng, thị trường bán lẻ tiếp tục duy trì sức mua tốt. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt hơn 474.000 tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu trong nước vẫn là trụ đỡ quan trọng trong bối cảnh xuất khẩu chưa thực sự bứt phá.
Trong khi đó, khu vực công nghiệp dù vẫn giữ được nhịp tăng trưởng nhưng đã bắt đầu có dấu hiệu chững lại. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng khoảng 11%, thấp hơn kỳ vọng trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng. Tuy nhiên, điểm sáng nằm ở 4 ngành công nghiệp trọng điểm khi tăng tới 13,6%, cao hơn mức bình quân toàn ngành.
Cụ thể, ngành hóa dược tăng mạnh 24,5%, lương thực – thực phẩm tăng 12%, cơ khí tăng 11,3%, trong khi sản xuất sản phẩm điện tử tăng khiêm tốn 1,3%. Sự phân hóa này phần nào phản ánh quá trình chuyển dịch cơ cấu công nghiệp, trong đó các ngành có giá trị gia tăng cao dần chiếm ưu thế.
Một điểm sáng khác của bức tranh kinh tế là hoạt động đầu tư. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong quý I ước đạt hơn 141.700 tỷ đồng, tăng 10,7%. Tuy vậy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn chậm, mới đạt khoảng 10,5% kế hoạch năm – một “nút thắt” quen thuộc nhưng chưa được tháo gỡ triệt để.
Ở khu vực doanh nghiệp, môi trường kinh doanh tiếp tục cải thiện rõ rệt. Hơn 13.600 doanh nghiệp được thành lập mới trong quý I, tăng gần 47% cả về số lượng lẫn vốn đăng ký. Điều này cho thấy niềm tin thị trường đang dần được củng cố.
Đáng chú ý nhất vẫn là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Trong 3 tháng đầu năm, TP.HCM thu hút gần 2,9 tỷ USD, tăng gần 220% so với cùng kỳ. Dòng vốn này chủ yếu chảy vào các lĩnh vực công nghệ, sản xuất chế tạo và dịch vụ có hàm lượng tri thức cao – những ngành được kỳ vọng tạo ra giá trị gia tăng lớn trong dài hạn.
Một số dự án đáng chú ý có thể kể đến như dự án TikTok Shop Việt Nam với vốn đầu tư 125 triệu USD trong lĩnh vực thương mại điện tử, hay nhà máy Techtronic Tools Việt Nam trị giá 81 triệu USD trong lĩnh vực chế biến – chế tạo. Những dự án này không chỉ bổ sung nguồn vốn mà còn góp phần định hình hệ sinh thái kinh tế số và chuỗi cung ứng sản xuất tại thành phố.
Song song đó, du lịch tiếp tục là một điểm sáng khi đóng vai trò kích cầu tiêu dùng. Trong quý I, TP.HCM đón gần 20 triệu lượt khách, bao gồm cả khách nội địa và quốc tế. Các hoạt động xúc tiến du lịch cũng mang lại hiệu quả rõ rệt, điển hình như Ngày hội Du lịch TP.HCM với doanh thu ước đạt khoảng 120 tỷ đồng.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh chi phí đầu vào, đặc biệt là giá nhiên liệu, còn nhiều biến động, doanh nghiệp du lịch đã linh hoạt điều chỉnh sản phẩm, tối ưu vận hành để giữ chân khách hàng. Nhu cầu du lịch vì thế vẫn duy trì ở mức tích cực, nhất là với các sản phẩm có giá cả hợp lý và lịch trình linh hoạt.
Nhìn về phía trước, TP.HCM xác định quý II sẽ là giai đoạn bản lề để tạo đà bứt phá cho cả năm. Mục tiêu tăng trưởng trên 10% được đặt ra, đi kèm với hàng loạt giải pháp như thúc đẩy giải ngân đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, thủ tục đầu tư, đồng thời phát triển các động lực mới như kinh tế số, đổi mới sáng tạo và trung tâm tài chính quốc tế.
Rõ ràng, nền tảng từ quý I đang tạo ra một tâm thế thuận lợi. Nhưng để duy trì đà tăng trưởng này, điều quan trọng không chỉ nằm ở con số, mà ở khả năng xử lý những điểm nghẽn đã tồn tại nhiều năm. Nếu làm được điều đó, TP.HCM hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng vào một năm tăng trưởng mạnh mẽ hơn.
Hiếu Như
