Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng hiệu quả chống chuyển giá
Theo Bộ Tài chính, việc ban hành Nghị định mới nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và dễ áp dụng. Đồng thời, Nghị định cũng hướng tới tăng cường kiểm soát các giao dịch liên kết, hạn chế hành vi chuyển giá và gian lận thuế, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước.
Dự thảo kế thừa nhiều nội dung còn phù hợp từ Nghị định 132/2020/NĐ-CP, bao gồm: Phạm vi điều chỉnh; Nguyên tắc phân tích so sánh và xác định giá giao dịch liên kết; Các phương pháp xác định giá; Quy định về chi phí được trừ; Trách nhiệm thi hành
Song song đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung 10 điều quan trọng để khắc phục bất cập trong thực tế, tập trung vào định nghĩa, phạm vi áp dụng và nghĩa vụ kê khai.
Một điểm đáng chú ý là quy định về cơ sở dữ liệu phục vụ kê khai và xác định giá giao dịch liên kết được cập nhật theo hướng mở rộng và đồng bộ hơn.
Cụ thể, cơ sở dữ liệu thương mại do người nộp thuế cung cấp, thực hiện theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế: Được bổ sung nhằm tăng nguồn thông tin phục vụ kiểm tra, đối chiếu và xác định giá giao dịch liên kết chính xác hơn. Việc mở rộng dữ liệu giúp cơ quan thuế có thêm công cụ kiểm soát rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia ngày càng phức tạp về cấu trúc giao dịch.
Làm rõ quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế
Dự thảo Nghị định cũng tái cấu trúc quy định về quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế theo hướng rõ ràng, dễ hiểu và phù hợp với Luật Quản lý thuế mới.
Quyền của người nộp thuế: Thực hiện theo khoản 1 Điều 37 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.
Nghĩa vụ của người nộp thuế: Thực hiện theo khoản 2 Điều 37, bao gồm trách nhiệm kê khai, xác định giá giao dịch liên kết và cung cấp hồ sơ liên quan.
Việc dẫn chiếu trực tiếp đến Luật giúp đảm bảo tính thống nhất và giảm chồng chéo trong áp dụng pháp luật.
Một trong những thay đổi quan trọng là điều chỉnh quy định liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR), phù hợp với chuẩn quốc tế theo Chương trình chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS).
Dự thảo đề xuất Doanh nghiệp là công ty mẹ tối cao tại Việt Nam chỉ phải lập CbCR khi có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên (tương đương khoảng 22.000 tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay).
Ngưỡng này thay thế mức 18.000 tỷ đồng hiện hành, vốn không còn phù hợp do biến động tỷ giá.
Ngưỡng doanh thu sẽ được xác định dựa trên Báo cáo tài chính hợp nhất của năm liền kề trước năm báo cáo, phù hợp với tiêu chuẩn BEPS Action 13 của OECD.
Chuẩn hóa hình thức nộp báo cáo CbCR sẽ được nộp qua Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống quản lý thuế hoặc tổ chức T-VAN. Sử dụng định dạng XML mã hóa, đáp ứng chuẩn quốc tế
Áp dụng tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm tháng 12 năm trước
Giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc nâng ngưỡng doanh thu lên 750 triệu EUR sẽ: Giảm số lượng doanh nghiệp phải lập CbCR; Tiết kiệm chi phí tuân thủ; Góp phần cải cách thủ tục hành chính thuế. Đây được xem là bước đi cân bằng giữa yêu cầu quản lý chặt chẽ và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động.
Dự thảo Nghị định lần này không chỉ khắc phục bất cập trong nước mà còn hướng đến: Đồng bộ với các quy định quốc tế về chống chuyển giá; Phù hợp với tiêu chuẩn BEPS của OECD; Tăng tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Nếu được thông qua, Nghị định sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp Việt Nam nâng cao năng lực quản lý thuế trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.
Cương Phạm
