Dự án có quy mô ban đầu khoảng 19,7ha, do Công ty Ngân Thạnh làm chủ đầu tư. Năm 2019, doanh nghiệp này từng bị thanh tra. Sau đó, Công ty Ngân Thạnh thay đổi thành Công ty Cổ phần Ngân Thạnh và dự án được “khoác áo mới” với tên The 9 Stellars, có sự tham gia phát triển của Sơn Kim Land. Tuy nhiên, sự thay đổi về thương hiệu và đối tác không làm lu mờ thực tế: các hệ lụy hạ tầng – môi trường đối với khu dân cư xung quanh đang ngày một rõ rệt.
Ngập không còn là “do mưa lớn bất thường”
Theo phản ánh của người dân sống dọc đường 13 và các tuyến nhánh lân cận, trước đây khu vực này vẫn có ngập nhưng ở mức nhẹ, nước rút tương đối nhanh. Thế nhưng vài năm gần đây, mỗi trận mưa kéo dài 30–60 phút đều khiến nước dâng nhanh, có nơi ngập sâu từ 20–40cm, rút chậm hàng giờ, thậm chí nửa ngày.
Người dân cho rằng nguyên nhân chính đến từ việc dự án san lấp mặt bằng với cao độ lớn, trong khi hệ thống thoát nước khu vực không được nâng cấp tương ứng. Dòng chảy tự nhiên bị chặn hoặc bẻ hướng, khiến nước mưa dồn về các khu dân cư thấp hơn ngoài ranh dự án.
“Nhà dân bây giờ giống như hố chứa nước. Mưa là nước từ trên dự án đổ xuống, không kịp thoát,” một hộ dân bức xúc.
Đáng chú ý, tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn gây thiệt hại kinh tế cho nhiều cơ sở sản xuất, kho bãi nhỏ quanh dự án. Máy móc, hàng hóa bị ngập, chi phí khắc phục tăng cao, trong khi việc kinh doanh bị gián đoạn kéo dài.
Một câu hỏi lớn được đặt ra: Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án liệu đã phản ánh đúng và đủ điều kiện địa hình – thủy văn khu vực Long Bình?
Long Bình vốn là khu vực có hệ thống rạch thoát nước tự nhiên, đóng vai trò tiêu thoát cho cả khu dân cư và đất sản xuất. Việc san lấp một diện tích lớn nếu không tính toán đầy đủ cao độ, hướng thoát nước và khả năng tiếp nhận của hệ thống hiện hữu sẽ là điều tất yếu gây ra ngập úng lan tỏa.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hệ thống thoát nước bên ngoài ranh dự án gần như “đứng yên”, trong khi mặt bằng dự án ngày càng được nâng cao. Sự chênh lệch này khiến người dân đặt nghi vấn, các tác động lan truyền ra khu vực lân cận đã được đánh giá đúng mức hay chưa, hay chỉ dừng lại trong “ranh giới kỹ thuật” của dự án?
Việc Công ty Ngân Thạnh từng bị thanh tra vào năm 2019 cho thấy dự án không phải chưa từng được cơ quan chức năng “đặt dấu hỏi”. Tuy nhiên, đến nay, những tồn tại về môi trường – hạ tầng vẫn tiếp diễn, thậm chí ngày càng rõ rệt.
Không thể hy sinh môi trường cho hình ảnh dự án
Dự án đổi tên thương mại thành The 9 Stellars, cùng sự tham gia của một nhà phát triển lớn, lẽ ra phải đi kèm với các chuẩn mực cao hơn về trách nhiệm xã hội và môi trường. Thế nhưng, những gì người dân cảm nhận được lại là sự gia tăng áp lực lên khu dân cư xung quanh, trong khi các giải pháp căn cơ vẫn vắng bóng.
Theo người dân, các phản ánh đã được gửi đến chính quyền địa phương trong thời gian dài. Một số đợt kiểm tra, ghi nhận hiện trường đã diễn ra, song biện pháp xử lý chủ yếu mang tính tạm thời, chưa giải quyết tận gốc bài toán thoát nước tổng thể.
“Chúng tôi không phản đối dự án, chỉ cần họ làm đúng và đủ. Phát triển không thể đẩy rủi ro sang người dân,” một người dân nói.
Câu chuyện tại Long Bình cho thấy một vấn đề quen thuộc trong quá trình đô thị hóa. Dự án được đầu tư bài bản bên trong hàng rào, nhưng hạ tầng bên ngoài, nơi người dân sinh sống, lại bị bỏ quên. Nếu không có sự giám sát chặt chẽ, người dân sẽ tiếp tục là bên chịu thiệt.
The 9 Stellars có thể là một dự án lớn, nhưng không thể đứng ngoài trách nhiệm với môi trường và cộng đồng xung quanh. Cơ quan quản lý nhà nước cần sớm rà soát lại toàn bộ việc thực hiện báo cáo tác động môi trường, cao độ san nền, hệ thống thoát nước và yêu cầu chủ đầu tư có giải pháp khắc phục cụ thể, minh bạch.
Bởi khi những cơn mưa vẫn tiếp tục làm lộ rõ các điểm ngập quanh dự án, thì mọi lời quảng bá về một khu đô thị “hiện đại, bền vững” sẽ khó thuyết phục được người dân đang ngày ngày sống chung với nước ngập.
PV
